Deze pagina heette vroeger custodial staff. Dat is Amerikaans jargon voor een Europese sector die zichzelf schoonmaak, facility services of dienstencheques noemt. Het werk is georganiseerd rond contracten met klantorganisaties, en één feit bepaalt al de rest: deze mensen werken in een gebouw dat van iemand anders is, op een uur waarop bijna niemand van beide organisaties aanwezig is.
05:40, en het gebouw is leeg
Kantoren worden schoongemaakt voor de mensen aankomen of nadat ze vertrokken zijn. Scholen tussen de laatste les en de ronde van de conciërge. Winkels na sluitingstijd, productieruimtes in het omschakelvenster. De shift begint wanneer de dag van de klant eindigt.
De twee mechanismen waar de meeste bedrijven op rekenen om opleiding te laten beklijven, een leidinggevende die het werk ziet en een collega aan wie je iets kan vragen, ontbreken hier dus allebei structureel. Wat de schoonmaker om 05:40 niet weet, wordt geïmproviseerd, en die improvisatie wordt de methode.
De regels die gelden zijn die van de klant, en ze verschillen per contract
Een schoonmaker die in één week op drie locaties werkt, valt onder drie sets regels: waar het afval naartoe gaat, welke zones verboden terrein zijn, de alarmprocedure, wie je belt als een deur openstond, welke vloer geen water verdraagt. Bijna niets daarvan staat in het handboek van de werkgever, want niets ervan is van de werkgever.
De Belgische wet legt een verplichting op aan de andere kant van dat contract. De Welzijnswet van 4 augustus 1996, art. 9 verplicht de klant in wiens inrichting externe aannemers werken om hen voor de start van de werken te informeren over risico's, preventiemaatregelen, noodprocedures, eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie, en om na te gaan of de werknemers van de aannemer de passende opleiding en het onthaal kregen. In de praktijk komt die controle binnen als een vraag aan je accountmanager. Een schoonmaakbedrijf dat ze per persoon en per locatie kan beantwoorden, staat commercieel op een andere plaats dan een bedrijf dat dat niet kan.
Producten zijn het onderdeel met een harde instructieplicht
Schoonmaken is chemisch werk. Dosering, verdunning, welk product nooit bij welk ander mag komen, ventilatie, handschoenen en oogbescherming, wat te doen als er iets spat, en wat te doen met het ongelabelde vat dat de conciërge van de klant in de kast heeft laten staan.
Codex art. I.2-21 vereist voldoende en aangepaste opleiding gericht op de werkpost of functie van de werknemer, gegeven tijdens de werkuren en niet op kosten van de werknemer, herhaald naarmate de risico's evolueren. Art. I.2-20 voegt daaraan toe dat alleen werknemers die passende instructies kregen toegang mogen krijgen tot zones met ernstige en specifieke gevaren. In Nederland vereist Arbowet art. 8 lid 2 instructie die is afgestemd op de onderscheiden taken, en verplicht lid 4 de werkgever toe te zien op de naleving ervan. Een nieuw product is precies de aanleiding die die artikelen noemen, en hier komt dat terecht bij mensen die verspreid zitten over veertig adressen.
Een ploeg die nooit twee keer dezelfde is
Het verloop is hoog, de uren zijn kort, en een groot deel van het personeel komt binnen via uitzendkantoren of, in België, via het dienstenchequesysteem. Iemand start maandag op een locatie die het bedrijf drie weken geleden binnenhaalde, en degene die de overdracht deed is al vertrokken.
Eén correctie is hier op zijn plaats, want Belgische marketingteksten hebben het voortdurend mis: de werkpostfiche is voor uitzendkrachten alleen verplicht voor werkposten of functies waarvoor verplicht gezondheidstoezicht geldt, onder Codex Boek X, Titel 2. Niet voor elke opdracht. Waar ze wel geldt, is X.2-17 ondubbelzinnig: zonder fiche en zonder geïnformeerd te zijn mag de werknemer helemaal niet op die werkpost worden ingezet. Waar ze niet geldt, blijft de instructieplicht wel gelden.
Instructie die mensen in hun eigen taal kunnen volgen
Ploegen zijn hier standaard meertalig. Een veiligheidsinstructie die alleen in het Nederlands bestaat, is geen instructie voor de helft van de ploeg, en een blad dat in de kast blijft liggen bewijst niets over wie het gelezen heeft.
Aristotl neemt wat je al bijhoudt, de productfiches, de locatie-instructies per contract, de openings- en sluitingsrondes, en maakt daar modules van drie tot vijf minuten van op de eigen telefoon van de schoonmaker, vertaald per persoon, zonder laptop en zonder app om te installeren. Wijs toe per klantlocatie, zodat iemand die donderdag start op het nieuwe ziekenhuiscontract eerst de regels van dat ziekenhuis krijgt. De afronding wordt geregistreerd per persoon, per locatie en per versie, en dat is wat je overhandigt wanneer een klant vraagt of de mensen die om 05:40 in zijn gebouw stonden geïnstrueerd waren.
Breng de locatieregels van één contract en je productlijst mee naar een demo, dan bouwen we daaruit de eerste module.