Hoe vaak moet een opleiding herhaald worden?
Bijgewerkt Feiten per september 2026
Kort antwoord
Voor de meeste opleidingen geldt in België en Nederland geen wettelijk herhalingsinterval. Uitzonderingen: Belgische hulpverleners en evacuatieoefeningen jaarlijks, VCA-toolboxen vier of tien keer per jaar, VCA-diploma's tien jaar geldig, Code 95 elke vijf jaar 35 uur nascholing. De overige intervallen bepaal je zelf, en daaraan toetst de auditor je.

"Hoe vaak moeten we dit herhalen?" is een van de vragen die een QHSE- of opleidingsverantwoordelijke het vaakst krijgt, en een van de vragen die het vaakst verkeerd beantwoord worden. Het eerlijke antwoord: de wetgeving in de Benelux legt bijna nergens een herhalingsinterval vast. Een handvol specifieke regels doet dat wel. Al het overige bepaal je zelf, en vervolgens word je aan je eigen norm gehouden.
De cijfers in deze gids gelden op september 2026: VCA 2026/6.1, IFS Food versie 8 en BRCGS Food Safety Issue 9.
De termijnen die wel vastliggen
| Regel | Voor wie | Interval | Bron |
|---|---|---|---|
| Eerste hulp (BE) | Aangeduide hulpverleners | Basisopleiding, daarna jaarlijkse bijscholing; om de twee jaar alleen na advies van de arbeidsarts en het comité | Codex art. I.5-9 |
| Evacuatie (BE) | Iedereen op de site | Minstens één oefening per jaar; informatie over brand en evacuatie op de eerste dag | Codex art. III.3-25, III.3-26 |
| Toolboxmeetings (VCA) | Operationele medewerkers van een gecertificeerd bedrijf | Minstens 4 per jaar voor VCA*, 10 voor VCA** en VCA Petrochemie, gespreid over het jaar | VCA-vraag 4.1 |
| VCA-diploma's | Houders van B-VCA, VOL-VCA, VIL-VCU | Tien jaar geldig, daarna opnieuw het volledige examen | VCA-diplomastelsel |
| Code 95 | Beroepschauffeurs van vrachtwagens en bussen | Elke vijf jaar 35 uur nascholing | Richtlijn (EU) 2022/2561 |
Voor algemeen uitvoerend werk is dat zowat de volledige lijst. Sectorregels voegen eigen termijnen toe, bijvoorbeeld voor elektrische werkzaamheden, specifieke vergunningen of gevaarlijke goederen. Maar aan de algemene opleidings- en instructieplicht hangt geen vaste termijn.
De regels zonder vast interval
De Belgische Codex over het welzijn op het werk. Art. I.2-21 eist opleiding bij indiensttreding, bij een functiewijziging en bij nieuwe arbeidsmiddelen of nieuwe technologie. Die opleiding moet herhaald en aangepast worden naarmate de risico's evolueren. De aanleiding is een verandering, geen datum op de kalender.
De Nederlandse Arbowet. Artikel 8 eist doeltreffende instructie, aangepast aan de taken van elke werknemer, en toezicht op de naleving ervan. Doeltreffendheid is een blijvende voorwaarde: als mensen niet meer volgens de instructie werken, is die niet langer doeltreffend, welke datum er ook op de registratie staat. BHV-opleiding onder artikel 15 moet toereikend zijn, opnieuw zonder vaste termijn. De meeste sites herhalen BHV jaarlijks omdat hun eigen risico-inventarisatie dat aangeeft.
HACCP onder Verordening 852/2004. Voedselverwerkers moeten onder toezicht staan en geïnstrueerd of opgeleid worden in voedselhygiëne in verhouding tot hun werk. Er wordt geen cursus, duur of interval genoemd.
BRCGS en IFS. Geen van beide schrijft een herhalingsinterval voor, wat een leverancier je ook verteld heeft. IFS 3.3.1 eist dat je opleidingsprogramma een frequentie vermeldt. IFS 3.3.4 verwacht dat de opleidingsinhoud herzien en bijgewerkt wordt bij wijzigingen aan producten, processen of wettelijke eisen. Vervolgens word je getoetst aan de frequentie die je zelf opschreef. Onze HACCP-gids gaat dieper in op die valkuil.
Geen vast interval betekent niet dat er geen verplichting is
"Geen vast interval" betekent niet "één keer is genoeg". Elke regel hierboven kent aanleidingen om opnieuw op te leiden. Juist daar ontstaan de meeste bevindingen.
Aanleidingen om opnieuw op te leiden, ongeacht de kalender
- Een andere functie of taak, ook bij een interne overstap naar een andere lijn of site.
- Nieuwe arbeidsmiddelen of nieuwe technologie (Codex art. I.2-21).
- Een gewijzigde procedure, een gewijzigd product of proces (IFS 3.3.4).
- Een incident of bijna-ongeval en de bevinding uit het onderzoek ernaar (VCA 4.1).
- De vaststelling dat mensen niet meer volgens de instructie werken (Arbowet art. 8 lid 4).
- Een nieuw risico in de risicoanalyse of de RI&E.
Je eigen interval vastleggen
Het interval dat je opschrijft, wordt de norm waaraan je getoetst wordt. Iemand schreef ooit "jaarlijkse herhaling voor alle medewerkers" op omdat het verdedigbaar klonk. Met vierhonderd mensen over drie ploegen, uitzendploegen die doorstromen en een zomerpiek loopt de site tegen maand veertien tachtig mensen achter op haar eigen regel. Daar heeft de auditor geen externe norm voor nodig.
Leg intervallen vast op basis van risico in plaats van één getal voor iedereen:
| Groep | Interval | Vroeger opfrissen bij |
|---|---|---|
| Kritische beheersmaatregelen (CCP's, vergrendeling, werkvergunningen) | Korter, vastgelegd in je programma | Een wijziging aan de beheersmaatregel, de grenswaarde of het bijbehorende arbeidsmiddel |
| Aangeduide hulpverleners | De wettelijke termijn waar die bestaat, anders volgens je RI&E | Een hulpverlener die van ploeg of site verandert |
| Alle werknemers op de site | Langer, vastgelegd in je programma | Een proceswijziging, een bevinding of een incident |
Tel daarna maandelijks. Een interval dat je pas in de auditweek controleert, heb je al gemist. Hoe vaak toolboxonderwerpen moeten terugkomen, lees je in onze toolboxgids. Welk bewijs een auditor verwacht, staat in onze gids over opleidingsregistraties.
Hoe Aristotl dit aanpakt
Aristotl maakt van de procedures die je al bijhoudt cursussen van 3-5 minuten met een kennischeck. Werknemers volgen ze op hun eigen telefoon, in hun eigen taal. Is er aanleiding om opnieuw op te leiden, zoals een gewijzigde procedure of een bevinding na een incident, dan gaat de bijgewerkte cursus naar de sites of teams waarvoor die geldt. Je ziet in het platform per persoon, per site en per versie wie de cursus heeft afgerond. Een afronding op de oude versie blijft dus herkenbaar als een afronding op die oude versie. Externe certificaten, zoals eerste hulp, BHV of VCA, staan samen in één overzicht met hun vervaldatums.
Neem je eigen opleidingsmatrix erbij en markeer welke intervallen uit een wet of certificatieschema komen en welke je organisatie zelf koos. Toets daarna de zelfgekozen intervallen aan de registraties van vorige maand.
Bronnen
- Codex over het welzijn op het werk, boek I, titel 2 (art. I.2-21) en titel 5 (art. I.5-9)
- Codex over het welzijn op het werk, boek III, titel 3: brandpreventie op de arbeidsplaatsen (FOD WASO)
- Arbeidsomstandighedenwet, artikelen 8 en 15
- VCA-checklist 2026/6.1 (Stichting Samenwerken voor Veiligheid)
- IFS Food, versie 8
- BRCGS Food Safety, Issue 9
- Verordening (EG) nr. 852/2004 inzake levensmiddelenhygiëne
- Richtlijn (EU) 2022/2561 (Code 95)
Veelgestelde vragen
Lees verder
Wat is compliance training? (Benelux)Compliance training uitgelegd voor de Benelux: zes kaders, waarvan drie wet, en wie het herhalingsinterval bepaalt: jij, behalve waar VCA de getallen vastlegt.Woordenlijst · 1 min lezen
Wat de Belgische en Nederlandse wet eisen van werkinstructiesGids · 5 min lezen
HACCP-opleiding in voedingsproductie: slagen voor de auditGids · 9 min lezen
Toolboxmeetings die echt aankomenGids · 6 min lezen
VCA-opleiding over meerdere sites: wat is verplicht?Gids · 5 min lezen



